MAKALE


ÇENE KİSTLERİ

Dr. Dt. Hamiyet ÜNSAL



Çene kemiği içerisinde oluşan, dışı epitelle kaplı, içi sıvı dolu patolojik boşluklara kist denir.  Dişsel bir kaynak sonucu oluşabileceği gibi, bir dişten bağımsız olarak da kist gelişebilir, ya da travma sonucu da oluşabilirler. 
Dişlerin kök ucundaki iltihabi oluşumlara zamanında müdahale edilmezse bu patolojiler büyüyüp kiste dönüşebilir. Dolayısıyla diş ağrıları, çene ağrıları, apseler, çenelerdeki şişlikler ihmal edilmemeli, zamanında doktor müdahalesi sağlanmalıdır. Bu gibi durumlarda doktor gerekli gördüğü takdirde antibiyotik tedavisine başlanmalı, ve doktorun yönlendirmesi doğrultusunda tedavi planı izlenmelidir. 
Çene kistleri bazen hiçbir belirti vermeden çok büyük boyutlara ulaşabilir. Yıllık rutin yapılan diş hekimi kontrolleriyle geç kalınmadan kistlerin teşhisine gitmek mümkün olmaktadır. 
KİSTLER NASIL BELİRTİ VERİR?
- Uzun süre belirti vermeden ilerleyebileceği gibi, enfekte olursa belirti verebilir. 
- Ağrı, şişlik, yüzde asimetri, dudakta, dilde uyuşukluk, ağız içindeki iltihabi akıntı gibi belirtiler verebilir. 
- İyileşmeyen diş çekim yaraları, lenf bezi şişlikleri, ağız içi kanamalı durumlar, ağızdan gelen kötü koku, yutma güçlüğü gibi belirtiler de verebilir.   
ÇENE KİSTLERİ NASIL TEDAVİ EDİLİR?
- Kist çok büyükse, önemli anatomik boşluklara yakınsa, çene kırığı riski varsa öncelikle marsüpyalizasyon tedavisi yapılabilir. Bu yöntemde kist içerisine yerleştirilen bir dren vasıtasıyla kist boşluğu belirli miktarda küçülene kadar kist sıvısının akması sağlanır. Marsüpyalizasyon tek başına bir tedavi yöntemi değildir. tedaviye yardımcı bir yöntemdir. Marsüpyalizasyon sonrası yeteri kadar küçülen kist çene kemiğinden cerrahi müdahaleyle çıkarılarak temizlenir. 
- Enükleasyon ise kistin ve kistin kaynaklandığı dokuların çıkarılması işlemidir. Tek bir cerrahi müdahaleyle tüm etken faktör çıkarılır.